ابراهیم تاتلیس و یا به تلفظ صحیح «ابراهیم تاتلیسس» (İbrahim TATLISES) (زاده ژانویه ۱۹۵۲)، از خوانندگان کشور ترکیه است. مردم در ترکیه نام ایبو را هم برای او استفاده میکنند. امپراتور لقب متداولی برای او است.
وی زاده یکی از شهرهای مناطق کردنشین جنوب شرقی این کشور است و به هر دو زبان ترکی و کردی آثار مشهوری دارد.
تاتلیسس یکی از پرکارترین هنرمندان ترکیه است. وی در نمایش تلویزیونی خود به نام «شوی ایبو» مجریگری نموده، و در فیلمهای زیادی بازیگری نموده است. از میان ۲۳ کاست او آیاغیندا کوندورا رکورد پرفروشترینها را در سال ۱۹۷۸ در ترکیه شکست.
زندگی
نام اصلی او ابراهیم تاتلی بود و در یک خانوادۀ کرد در شهر اورفه، ترکیه به دنیا آمد. پس از مرگ پدرش در ۱۹۵۶ ابراهیم توسط مادرش پرورش یافت. او در کافه پدرش همزمانی که کار میکرد او را بعد از خوانندگی تاتلیسس یعنی خوش صدا نامیدند بعدها با الهام گرفتن از آوازهخوان کردتبار ترکیه، ییلماز گونی، ابراهیم در نوجوانی آغاز به خواندن در مراسم عروسی و دیگر جشنها نمود.
با اینکه در سال ۱۹۷۵ کاستی به بازار عرضه کرد ولی فروش نرفتن آن باعث فاصله گرفتن ابراهیم از موسیقی شد و به شغل قدیمی خود یعنی کارگری ساختمان در استانبول مشغول شد او در موقع کار کردن هم آواز میخواند تا اینکه در زمانی که در منزل یکی از گازینو داران معروف استانبول کار میکرد صاحب خانه صدایش را شنیده از آن خیلی خوشش آمد سپس او را به گازینوی خود برده و به معروفیتش افزوده و تبدیل به یکی از بزرگترین خوانندگان موسیقی خلق ترک شد تا اینکه دومین کاست او به نام آیاغیندا کوندورا موفقیت بسیار شایان توجهی بدست آورد. تاتلیس که در اواسط و اواخر دهۀ ۱۹۸۰ از مشاهیر موسیقی ترکیه بشمار میرفت تعداد زیادی آهنگ موسیقی محلی به همراه ارکستر را به اجرا درآورد و به عنوان استاد در زمینۀ سبک محلی «اوزون هوا» شناخته شد. در این سبک تُنهای کشیده و نیمهفیالبداهه بکار میرود. تاتلیس در میان جامعه مهاجران ترک و کرد آلمان محبوبیت خاصی دارد. ایشان او را «صدای وطن» نام نهادهاند.
آثار او در میان ایرانیان و بهخصوص ایرانیان ترکهای آذری نیز طرفداران زیادی دارد
زندگینامه
ابراهیم تاتلی که بعدها به دلیل خوش صدایی لقب تاتلیسس یعنی خوش صدا را گرفت در سال 1954 در شهر شانلی اورفا به دنیا آمد .شانلی اورفا یکی از شهرهای کرد نشین و فقیر کشور ترکیه میباشد. کودکی او همواره با فقر و بیچارگی همراه بود در کودکی به دلیل صدای خوشی که داشت در کنار بزرگان فامیل ترانه های تورکو میخواند و در روستا و محله خویش با صدای خوشش معروف بود بعد از تصمیم خانواده مبنی بر انتقال وکوچ به استانبول به همراه ایشان به این شهر نقل مکان میکند ودر استانبول به هر کار سختی مثل جوشکار ساختمانی مشغول شد و حتی لبو فروشی نیز کرد . بعد از مدتی تصمیم میگیرد که همچون هنرمند محبوب خود Yilmaz guney ییلماز گونی مراحل ترقی را طی کند. و اینک داستان زندگی کسی که در حدود 30 سال پیش در ساختمانهای نیمه ساز گارگری میکرده و به مرور زمان و با چنگ ودندان پله های ترقی در دنیای موزیک و دنیای اقتصاد را طی کرده و اینک یک هنرمند تاریخی و یک سرمایه دار قدرتمند در کشور خویش است.
ابراهیم تاتلیسس و 6 خواهر برادرش کودکان یک خانواده شلوغ و فقیر بودندو از کودکی به علت کمبودهای مالی مشغول کار شده بودند او از کودکی این کوله بار سنگین زندگی را به پشت گرفته بود ودر سرما و گرما سختی کار آهنگری و جوشکاری ساختمان را تحمل کرده بود و تنها دلخوشی او این بود که در سر ساختمان برای خود و دوستانش ترانه های تورکو(تورکو نوعی موسیقی سنتی ترکی است همانند موسیقی سنتی ایران که با طرز های دیگر فرق می کند)بخواند و زمان را بگذراند. لازم است بدانید شهرتی که هم اکنون این هنرمند ترکیه ای دارد از همین ساختمانها سرچشمه گرفت و جرقه از انجا بود که یک سینماگر آدانایی(شهری که در بین ما با کبابهایش معروف است)این صدا را زمانی که در اطراف یک ساختمان نیمه کاره مشغول فیلم برداری بود شنید و به ابراهیم پیشنهاد کرد که در یکی از کازینوهای آشنای او در آدانا برنامه اجرا کند و ابراهیم بعد از مدتی با کمی تمرین در این کازینو با خواندن ترانه هایی که بلد بود مشغول شد به مرور زمان ترانه های تورکو و ارابسک دیگر خواننده ها را اجرا کرد و محبوبیت خاصی پیدا کرد.بعد ها در یک کازینو در آنکارا مشغول شد و به دلیل اینکه با صدای زیبای خویش ترانه های تورکو را بسیار عالی اجرا می کرد با استفاده از تبلیغات مردم عادی تماشاچیان و شنونده های زیادی پیدا کرد.
در اواسط دهه هفتاد میلادی یعنی حدود سال 1975 میلادی به استانبول نقل مکان کرد و در آنجا نیز در یکی از کازینوهای نه چندان معروف برنامه اجرا کرد. بعد از چندی وبا صحبتهایی که با چند شاعر و خواننده معروف کرد تا چند آهنگ را که ساخته بودند خریداری کند و اولین آلبوم خود را روانه بازار موسیقی کند با کمبود پول مواجه شد ولی با پشتیبانی افراد خانواده چندی از دوستان و تعدادی از فامیل توانست اولین آلبوم خود با نام آیقیندا کوندورا "Ayağında Kundura" را روانه بازار موسیقی کند . این همان آلبومی بود که ابراهیم را تا در دروازه های شهرت و افتخار نزدیک کرد. این آلبوم در دنیای موزیک ترکیه مثل بمبی بود که منفجر شد . در سال 1977 با ترانه ای به اسم پلاک 45 در همین آلبوم صدای رسا و زیبای خود را به تمام دنیا اثبات کرد.بهد از آن با آلبوم سبوها "Sabuha" و ترانه های تورکویی همچون سبوها دم دم کورشونو و بیر مودور در موزیک ترکیه برای همیشه نام خود را ثبت کرد. بعد از این آلبوم خوب مسلما محبوبیت خاصی در آن دوران پیدا کرده بود و با پیشنهاد های سینما گران تصمیم گرفت وارد این هنر نیز بشود البته بر خلاف تصور بعضی ها در این هنر نیز موفق شد . مثل اینکه راه موفقیت وپیشرفت را پیدا کرده بود ودر هر کاری دست می گذاشت موفق می شد.ایبوی یکی یدونه مردم شده بود هر کاستی که بیرون میداد رکورد فروش رو می شکست و هر فیلمی که در اون ایفای نقش کرده بود جز فیلمهای پر فروش قرار گرفته بود . در دهه هشتاد میلادی تقریبا در تمام اروپا و کشور های عرب و فارس زبان و مسلما قسمتهای ترک آسیا دارای میلیونها طرفدار شد. یکی از دلایل این شهرت همان فیلمهای موزیکال او بود که باعث شد مردم نه به خاطر فیلم بلکه صدای جالبی که داشت به طرف او کشیده شوند. و در حالی که در کشور های دیگر پسترها و کاستهای اورجینال او به صورت میلیونی به فروش میرسید در کشور خود چندین جایزه اولی را از آن خود کرد.
در دهه هشتاد آلبوم های آلاه آلاه-کارا زیندان(زندان سیاه)-اینسانلار(انسانها)-فسفرلو چورییم را به بازار عرضه کرد که آنها نیز با فروش میلیونی مواجه شد و این در حالی اتفاق افتاد که در کشور های همسایه آلبوم اکسرا به صورت کپی به فروش میرسید. این دهه بهترین سالهای زندگی ابراهیم شد و هرگز از خاطر نرفت .
در دهه نود میلادی به یک قلعه همیشه پا برجا تبدیل شد و طرز موسیقی خود را از تورکو به ارابسک تغییر داد(ارابسک سبکی از موسیقی در ترکیه است که به دلیل استفاده از سازهای عربی و داشتن حال و هوای عربی در ریتم موزیک ارابسک گفته میشود ودر آن دوران دارای بیشترین شنونده بود ولی به مرور زمان با روی کار آمدن پاپ از محبوبیتش در میان مردم ترکیه کم شد در آن زمان به خوانندگان این سبک نام بابا داده شد که هم اکنون نیز این صفتها بر روی اسم آنها باقی مانده مثل خواننده سنگین و بسیار خوش صدا اورهان گنجه بای که در عام به آن اورهان بابا میگویند که طرفداران دو آتیشه خود را دارد یا فردی بابا و... به ابراهیم تاتلیسس هم لقب ایمپاراطور داده بودند ولی هم اکنون او را به این نام صدا نمیکنند یا بسیار کم مصرف میشود این سبک هم اکنون اکسراو نه کاملا در میان راننده ها و در میخانه ها رواج دارد .یکی از دلایلی که عربها با وجود اینکه معنی شعرهای ابراهیم را نمی دانند ولی ترانه های او را گوش میدهند هم همین است حتی در ایران نیز سبک موسیقی او در ایجاد محبوبیتش خیلی نقش به سزایی داشت.)و همین سالها سالهای ورود ابراهیم به دنیای اقتصاد شد ابراهیم توریزم (که به کارهای توریستی می پرداخت) تاتلیسس لاهماجونلوک (ساندویچی ها و کبابی های تاتلیسس) تاتلیسس هتلری(هتلهای زنجیره ای تاتلیسس) از کارهای تجاری او بود که در زمانهای خالی خود به آنها می پرداخت.
او در سال 1991 با شرکتی که اولین قدمها را برای پیشرفت اساسی موزیک گذاشته بود یعنی رکس موزیک قرار داد بست وبا آلبوم آه کشکم "Ah Keşkem" به معنی ای کاش در صحنه های موسیقی حاضر شد. Uğur Bayar و Mustafa Özhan کارگردانی موزیک این آلبوم را کردند اما موضوع اساسی این بود که شعر و موزیک اکثر ترانه های معروف این آلبوم متعلق به خود او بود ترانه هایی همچون "Ah Keşkem" و "İki Gözüm İki Çeşme" و"Yar Diline" که به اثرهای بی نظیر او مبدل شدند.
در سال 1993 آلبومی با نام "Mega Aşk" به معنی عشق بی پایان را روانه بازار موسیقی کرد این بار هم Mustafa Özden کا ر گردانی را بر عهده گرفت(لازم به ذکر است که میدانم از این اسامی اطلاع خاصی ندارید ولی چون در متن اصلی آمده بنده نیز آنها را ذکر میکنم) و اثرهایی مثل"Seni Sevmediğim Yalan", "Akşamdan Akşama", "İçem Diyorum", "Bu Nasıl Güzel"متعلق به Selami Şahin واثر "Dağlarda Kar Olsaydım متعلق به Ali Gencebay و چند اثر دیگر که متعلق به شاعر های معروف آن سالها بودو اثرهای "Mega Aşk", "Sen Sen", "Derya" که متعلق به خود ابراهیم بود در آلبوم جا گرفت. در سال 1994 آلبوم "Haydi Söyle" بمعنی بمن بگو را ارائه داد که حاصل دسترنج یک کادر مجرب و عالی بود و ترانه های زیبای "Haydi Söyle", "Nankör Kedi", "Saza Niye Gelmedin" را در بر داشت. در سال 1995 آلبوم Ibrahim Kelasikleri بمعنی کلاسیک های ابراهیم تاتلیسس را که گلچینی بود از تورکو ها و ترانه های سالهای دهه 50 را به مردم عرضه کرد که آلبوم بسیار زیبایی جمع آوری شد. ابراهیم در این آلبوم هم ابراهیم دوران گذشته را به نمایش گذاشت و هم طرفدارانش را در ان سال از صدایش بی نصیب نکرد.
در سال 1996 آلبوم بنده ایسترم "Ben De İsterem" باز هم رکورد فروش را شکست و با ترانه تورکوی فیرات Firat که محصول کارگردانی Sendur Güzelel بود برای مدت بسیار طولانی در لیست درخواست ها باقی ماند.ترانه های "Allahım Neydi Günahım", "Yakamoz", "Yol Ver Dağlar" از جمله اثرهای مشترک او و شاعرین معروف بود که در سالهای 1996 و1997 برنده جوایز زیادی شدند. او بدون اینکه از سرعتش کم کند در سال 1998 آلبوم آت گیتسین "At Gitsin" را که اولین ترانه آن نیز هم اسم آلبوم بود را تقدیم شنوندگان خود کرد او در این آلبوم از اثار هنرمندان پاپی همچون کایاهان (کایاهان یکی از خوانندگان و شاعران معروف حال حاضر کشور ترکیه است)وسزن آکسو و ییلیز تیلبه با نامهای "Odalarda Işiksizım", "Erkekler""Anam" و آثار شاعر جدیدی به نام Cengiz İmrenو ترانه های "Bi Tanem", "Güneş Dogmuyor" "Ağlıyorum Kahrımdan" استفاده کرد. ابراهیم تاتلیسس با فیلمهایی که در ده های هشتاد ونود میلادی بازی کرد توانست استعداد خود را در سینما و تلویزیون نیز نمایش دهد بعدها با تالک شو Talk Show که همان ایبو شوی خود ماست برنامه های تلویزیونی را ادامه داد.
Ibo Show از آن زمان تا کنون اجرا میشود و به کانالهای Kanal 6 و Show tv و Star tv و Kanal 7 و Atv و ... فروخته شده است.ابراهیم در ساخت کلیپ ها برای خوانندگان دیگر نیز موفق از آب در آمد (البته این فعالیت های او و پیشه های مختلفی که او در پیش گرفت باعث شد این فکر در مردم به وجود بیاید که او را پول و ثروت و زیاده خواهی به این سمت و سوها می کشاند که بعد ها با تاسیس شرکتهای اتوبوسرانی تاتلیسس و رستورانهای تاتلیسس وکازینوها در قبرس این تفکر در مردم قوی تر شد . این افکار که او ترک نیست در زمان درگیری ها ی دولت مرکزی ترکیه با تروریستها یا آزادی خواهان کرد باعث شد که او چندین شماره ازصدر جدول هواداران نزول کند اما با این حال او هنوز تنها ابراهیم تاتلیسس ترکیه بود و ترانه های تورکو و ارابسک می خواند و هنوز طرفداران خاص خود را داشت و دارد )و اکنون ابراهیم نه فقط به خاطر خواننده بودن بلکه به خاطر هزاران کار دیگر خود نیزتبدیل به اسمی بزرگ در ترکیه شد و هم اکنون نیز در توریست مواد غذایی رستورانها شرکت هوایی فیلم سازی موزیک کارگردانی و تهیه کنندگی به فعالیت خود ادامه میدهد.
او درسال 2000 میلادی آلبومی ارائه داد که با وجود اینکه در حال گذر از دوران اوج خود بود ولی بسیار عالی اجرا شده بود یتیش یا محمد یتیش یا علی(برس به داد یا محمد یا علی ع )ازاثرهایی بود که فکر میکنم اکثر ایرانیها نیز آنرا شنیده باشند ایکی ایکی دورت ادر(دو دوتا چهار میشه) گل جانیم (بیا ای عزیزم)و زلو از اثرهای محبوب این آلبوم میباشند او باز هم سبک ارابسک را در آلبوم بیشتر مورد توجه داشت ولی باز هم می شود در البوم تورکو نیز شنید مثل کوتو زمان که ترانه تورکوی واقعا زیباییست.
سال 2002 آلبوم Yetmez Mi که با ترانه ای ببییم Bebeggim شروع میشد عرضه شد کسکین بیچاک اثر زیبا و پر معنای سزن اکسو که سالها قبل اجرا شد گل سر سبد این آلبوم بود که به درستی بسیار عالی خوانده شد و ثابت کرد هنوز صدای ابراهیم تاتلی زنده است . ترانه ماویشیم هم ترانه حرکتلی یا شاد آلبوم در سبک ارابسک شنیدنی است.
اواسط سالهای 2003 و 2004 آلبومی با نامTak Tak و ترانه اولی به نام Tabi Tabi ارائه شد سو ور لیلام (آبی بده به دستم لیلای من) اوستا (ترانه محبوب این البوم )و چند ترانه دیگر محبوبیت این آلبوم را به دنبال داشت.
Aramam(دیگر تماس نمی گیرم ) آلبوم 2005 او شد و بر خلاف تفکرات طرفداران خود نیز بسیار آماده تر از گذشته اجرا شده بود ترانه ای با همین نام در آلبوم محبوبیت بی نظیری پیدا کرد.پیشنهاد میکنم ترانه دوباره اجرا شده Neden Saclarin Beyazlamish (چرا موهای سرت سفید شده ای دوست)یا همان بیر زمانلار(یک زمانی من هم ...) را در این آلبوم حتما بشنوید.
زندگی زناشویی ابراهیم تاتلیسس با آمدن ورفتن افراد زیادی روبرو بود.او از همسر اول خود که اهل شهر شانلی اورفا بود صاحب یک پسر و دو دختر شد بعد از آن در جریان سینما و فیلم بازی کردنها با پریهان ساواش آشنا شد واز ازدواج با او یک دختر نصیبش شد بعدها با دریا تونا که با او نیز در فیلمهایی همبازی شد ازدواج کرد از او نیز صاحب یک پسر به اسم جان شد که ترانه ای نیز در ان سالها برای او سرود اما از دریا تونا هم جدا شد و از این پس با چندی از همکاران ودنسوزها همراه بود تا هم اکنون که با یکی از کارکنان خود که در چند کلیپ او از جمله Ne Mecnun Ne Kerem نیز بوده همراه است. در این ترجمه از سایت رسمی ابراهیم تاتلیسس و ایدو بای و چند فوروم استفاده شده است.






